یائسگی

 

یائسگی (منوپوز)، زمانی اتفاق می افتد که یک زن  ۱۲ ماه متوالی قاعدگی نداشته باشد و دیگر نتواند به طور طبیعی باردار شود. معمولاً بین ۴۵ تا ۵۵ سالگی شروع می شود.  یائسگی علائم ناراحت کننده ای از جمله: گرگرفتگی و افزایش وزن ایجاد می کند. برای اکثر زنان، درمان دارویی برای یائسگی لازم نیست. حدود چهار سال قبل از آخرین دوره قاعدگی، بروز علائم یائسگی شروع می شود و این علائم معمولاً تا چهار سال پس از آخرین دوره قاعدگی ادامه دارد.

سن شروع یائسگی  حدود ۵۱ سالگی است.

 

زمان شروع یائسگی

 

عوامل بسیاری مانند، ژنتیک و سلامت تخمدان ها، زمان شروع آن را مشخص می کنند.

Perimenopause یا دوران پیش از یائسگی،  زمانی است که هورمون های شما برای یائسگی تغییر می کنند.

این دوران می تواند از چند ماه تا چند سال به طول بینجامد.

اغلب خانم ها در نیمه دوم  ۴۰ سالگی خود، دوره پیش از قاعدگی را تجربه می کنند.

برخی از زنان نیز دوره پیش از قاعدگی (پری منوپوز) ندارند و ناگهان وارد یائسگی (منوپوز) می شوند.

حدود ۱ درصد از خانم ها قبل از ۴۰ سالگی یائسگیشان شروع می شود که یائسگی زودرس یا نارسایی اولیه تخمدان نام دارد. حدود ۵ درصد از خانم ها نیز بین ۴۰ تا ۴۵ سال یائسگی را پشت سر می گذارند.

 

دوره پیش از یائسگی

در طول پری منوپوز (پیش از قاعدگی)، دوره های قاعدگی نامنظم می شوند. دوره های قاعدگی در این زمان ممکن است طولانی باشد، یا ممکن است یک یا چند دوره از قاعدگی اتفاق نیفتد. همچنین ممکن است جریان قاعدگی طولانی تر یا کوتاه تر از حد معمول شود.

 

علائم یائسگی

 

در هر زن منحصر به خودش است.

معمولاً در شروع منوپوز یا مدت کوتاهی پس از شروع آن، علائم شدیدتر می باشد.

شایع ترین علائم اولیه پیش از قاعدگی عبارتند از:

قاعدگی کمتر

دوره های قاعدگی طولانی تر یا کوتاه تر از حد معمول

تعریق شبانه و گرگرفتگی: حدود ۷۵ درصد از زنان گرگرفتگی را تجربه می کنند.

بی خوابی

افزایش وزن

افسردگی و اضطراب

مشکلات حافظه و تمرکز

کاهش میل جنسی

خشکی پوست، دهان و چشم ها و واژن

افزایش ادرار و عفونت ادراری (UTI) مکرر

سینه های دردناک یا حساس

سردرد

تپش قلب

درد یا سفتی مفاصل

ریزش مو

برخی نواحی بدن مانند صورت، گردن، قفسه سینه و قسمت فوقانی کمر، رشد مو افزایش می یابد.

 

ریزش مو

عوارض یائسگی

 

عوارض شایع عبارتند از:

کوچک شدن دستگاه تناسلی خارجی زنان

سوء هاضمه

مقاربت دردناک

پوکی استخوان

تغییرات در خلق و خو و اختلالات عاطفی ناگهانی

آب مروارید

بی اختیاری ادراری

بیماری قلبی و عروقی

علت یائسگی

 

یائسگی یک روند طبیعی است که بدنبال افزایش سن تخمدان ها و کاهش ترشح هورمون های تولیدمثلی، استروژن، پروژسترون، تستوسترون، هورمون تحریک کننده فولیکول (FSH)، هورمون لوتئین کننده (LH) ایجاد می شود.

یکی از تغییرات قابل توجه، از بین رفتن کیست های فعال تخمدان است. کیست های فعال تخمدان قاعدگی و باروری را امکان پذیر می سازند. بیشتر زنان در ابتدا متوجه فاصله کمتر بین دوره قاعدگی می شوند، زیرا دوره قاعدگی ها طولانی تر می شوند. این اتفاقات معمولاً در اواخر دهه ۴۰ تا سن ۵۲ سالگی رخ می دهد.

 

تشخیص یائسگی

 

آزمایش  خون موسوم به آزمایش تشخیصی PicoAMH Elisa اخیراً توسط سازمان غذا و دارو تأیید شده است.

این آزمایش برای کمک به تعیین اینکه زن در منوپوز وارد شده یا به یائسگی نزدیک است استفاده می شود.

از آنجایی که یائسگی زودرس ممکن است با خطر بیشتر پوکی استخوان و شکستگی، بیماری های قلبی، تغییرات شناختی، تغییرات واژن و از دست دادن میل جنسی و تغییرات خلقی همراه باشد؛ این آزمایش می تواند برای خانم هایی که علائم پری منوپوز (پیش از یائسگی) را نشان می دهند مفید باشد.

همچنین می تواند از آزمایشات خونی که میزان هورمون های خاص خون (معمولاً FSH و نوعی استروژن به نام استرادیول) را اندازه گیری می کند، استفاده کرد.

افزایش  FSH خون، همراه با فقدان قاعدگی برای یک سال متوالی، معمولاً تایید کننده منوپوز است.

آزمایش بزاق و آزمایش ادرار نیز لازم است، اما این آزمایشات غیرقابل اطمینان و گران هستند.

بسته به علائم و سابقه سلامتی، پزشکتان می تواند سایر آزمایش های خون را برای کمک به رد سایر شرایط و بیماری هایی که ممکن است مسئول علائم شما باشند، برای رد تشخیص های افتراقی تجویز کنند.

آزمایش  خون موسوم به آزمایش تشخیصی PicoAMH Elisa اخیراً توسط سازمان غذا و دارو تأیید شده است.

آزمایش  خون موسوم به آزمایش تشخیصی PicoAMH Elisa اخیراً توسط سازمان غذا و دارو تأیید شده است.

 

سایر آزمایشات خونی که برای تأیید یائسگی مورد استفاده قرار می گیرد:

 

تست عملکرد تیروئید

پروفایل چربی خون

تست عملکرد کبد

تست عملکرد کلیه

انداره گیری تستوسترون، پروژسترون،پرولاکتین ، استرادیول و گنادوتروپین کوریونیک (hCG) (تست حاملگی)

 

درمان یائسگی

 

اگر علائم شدید باشد یا بر کیفیت زندگی تأثیر بگذارد ممکن است درمان نیاز باشد.

هورمون درمانی می تواند یک درمان مؤثر در خانم های زیر ۶۰ سال یا در طی ۱۰ سال اول شروع یائسگی برای کاهش یا کنترل علایم یائسگی باشد.

سایر داروها ممکن است برای درمان علائم خاص یائسگی مانند ریزش مو و خشکی واژن استفاده شوند.

تکنیک های آرام سازی و تنفسی مثل یوگا

تکنیک های آرام سازی و تنفسی مثل یوگا

درمان های خانگی و تغییر سبک زندگی

روش های مختلفی برای کاهش علائم یائسگی جزئی تا متوسط به طور طبیعی مانند، استفاده از درمان های خانگی، تغییر شیوه زندگی و درمان های جایگزین وجود دارد.

راهکارهای خانگی برای مدیریت علائم یائسگی

 

تکنیک های آرام سازی و تنفسی مثل یوگا

مکمل های طبیعی و مواد مغذی  مانند: سویا، ویتامین E و دانه کتان

سیگار کشیدن را متوقف کرده و از قرار گرفتن در معرض دود خودداری کنید

ورزش کردن به مدت ۲۰ الی ۳۰ دقیقه در روز

باید مصرف الکل خود را محدود کنید تا علائم بدتر نشود

نوشیدن مایعات زیاد در دوران یائسگی ممکن است به شکل جدی برای سلامتی شما خطرناک باشد

به صورت روزانه از مرطوب کننده ها استفاده کنید

از استحمام یا شنا بیش از حد خودداری کنید زیرا خشک شدن یا تحریک پوست شما می شود

خنک نگه داشتن اتاق خواب و اجتناب از پتوهای سنگین در شب

استفاده از مکمل های کلسیم، ویتامین D و منیزیم برای کاهش خطر ابتلا به پوکی استخوان و بهبود سطح انرژی و کمک به خواب شما

 

در مورد هرگونه احساس افسردگی، اضطراب، غم، انزوا، بی خوابی و تغییر هویت با روان پزشک یا روان شناس مشورت کنید. همچنین باید در مورد احساس اضطراب، تغییر خلقی یا افسردگی با اعضای خانواده، عزیزان یا دوستان خود صحبت کنید تا نیازهای شما را بدانند.

 

لباس مخصوص و گشاد مخصوصاً در هنگام شب و در هوای گرم یا غیرقابل پیش بینی بپوشید. که این لباس ها  می تواند به شما در مدیریت گرگرفتگی کمک کند.

 

رژیم غذایی و شروع یائسگی

 

تحقیقات جدید دانشمندان در دانشگاه لیدز انگلستان حاکی از این است که رژیم غذایی سرشار از حبوبات و ماهی ها می تواند شروع طبیعی یائسگی را کندتر کنند، این در حالی است که غذاهای سرشار از کربوهیدرات ممکن است آن را تسریع و تشدید کنند.

در حقیقت، علاوه بر عدم توانایی در بارداری، یائسگی زودرس (یا یائسگی قبل از ۴۰ سالگی) می تواند عوارض فراوانی از جمله، از بین رفتن تراکم استخوان، خطر بیماری قلبی و از بین رفتن میل جنسی را به همراه داشته باشد.

با توجه به این تأثیرات، دانستن عوامل تاثیر گذار در شروع یائسگی مهم است.

سن شروع یائسگی در خانم ها حدود ۵۱ سالگی بوده و در مطالعات مشخص شده است که برخی از مواد غذایی با زمان شروع دوره یائسگی ارتباط دارند.

به طور خاص، زنانی که هرشکلی از کربوهیدرات ها، مانند ماکارونی و برنج، را در روز مصرف کرده بودند یائسگی را ۱٫۵ سال زودتر تجربه کردند. در مقابل، با آن دسته از زنانی که روزانه ماهی و حبوبات تازه مانند نخود فرنگی و لوبیا ، مصرف کرده بودند، تأخیر در شروع یائسگی بیش از ۳ سال بود. علاوه بر این، مصرف روزانه بیشتر ویتامین B-6 و روی نیز در یائسگی با تاخیر همراه بود.

محققان دریافتند که خوردن گوشت با تاخیر ۱ ساله در شروع یائسگی مرتبط است.

تصور می شود کربوهیدرات های تصفیه شده یک عامل خطر برای افزایش مقاومت به انسولین باشند و به نوبه خود ممکن است تولید استروژن را افزایش داده و منجر به یائسگی زودرس شود.

 

منابع:

https://www.medicalnewstoday.com/articles/321700.php

https://www.healthline.com/health/menopause#outlook

 

مقالات بیشتر :

غربالگری سرطان پروستات

بیماری ام اس

سرطان پستان

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.